పోతురాజు : అపకీర్తికి గురిచేయబడిన పూర్వవైదిక దేవత

కోల్పోయిన దాని కోసం సాగించే అన్వేషణ. వివిధ ప్రాంతాల్లో విభిన్న నామాలతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక పశుపోషక దేవత. సాంస్కృతిక పరస్పర మార్పిడులు, స్థానిక భాషలు, జానపద కథనాల్లోని కల్పనాశక్తి ప్రభావాల వల్ల ఈ దేవతకు సంబంధించిన కథలకు అనేక రూపాంతరాలు ఉన్నాయి.

ఈ దేవతకు ప్రాచుర్యంలో ఉన్న కొన్ని పేర్లు:

• మ్హసోబా / మ్హస్కోబా / మ్హటోబా

• పోతురాజు / పోతిరాజా

• కరుప్పు

• సుడలై మాడన్

• పావడైరాయన్

• విష్ణు మాయ / సాతాన్ స్వామి

• మూల మైసొండయ్య / మైసొండే

• భూతరాజ

• ఉరమ్మ మరియు మారికాంబె — గేదె / ఎಮ್ಮೆ

• బేతాళ / వేతాళ

• గొర్ల

• భైరవ

• మహిషాసురుడు

• యమాంతక / వజ్రభైరవ

పురాణిక లేదా వైదిక దేవతలతో పోలిస్తే, ఇతడిని అణగారిన వర్గాల దేవతగా భావిస్తారు. ఈ అంశం విస్తృతమైనది; అందువల్ల దానిని సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి క్రమక్రమంగా పరిశీలించనున్నాము.

ఈ దేవతకు ఉన్న ప్రతి పేరుతో అనేక కథనాలు ముడిపడి ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు సంచారజాతులు, విభిన్న తెగలు, భిన్న ఆరాధనా సంప్రదాయాలకు చెందిన సమూహాలు ఈ భూమిపై సంచరించాయి. తమ దేవతల లేదా విశ్వాస వ్యవస్థల గొప్పతనాన్ని నిరూపించుకోవలసిన అవసరం లేకుండానే అవి పరస్పరం సహజీవనం చేశాయి.

ఈ దేవతలకు ఆవాహన విధానం అవసరం లేదు; ప్రతిష్ఠాపనకు ప్రత్యేక నియమాలు గానీ, కర్మకాండలు గానీ ఉండేవి కావు. దీనికి భిన్నంగా, విగ్రహానికి బ్రాహ్మణ పురోహితులు సంస్కృత మంత్రోచ్చారణల ద్వారా తొలి ప్రాణాన్ని ప్రసాదించాలని ఆర్యులు విశ్వసించారు. మంత్రాలు, కర్మకాండల ద్వారా విగ్రహాన్నీ, దైవస్వరూపాన్నీ శుద్ధి చేయవచ్చని వారు నేటికీ భావిస్తారు. దైవం సంస్కృత స్తోత్రాలకు మాత్రమే అనుగ్రహం చూపి, బ్రాహ్మణ కర్మకాండలకు లోబడుతుందనే ఈ భావన వికృతమైనదిగా కనిపిస్తుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, పూర్వవైదిక దేవతలు స్వతంత్రమైనవిగా, ఎలాంటి బంధనాలకూ లోబడనివిగా భావించబడతాయి.

ఈ భూమిపై నడిచిన ప్రతి వ్యక్తికీ అతనితో లేదా అతని వంశరక్తంతో అనుబంధమైన ఒక దేవత ఉండేదని నమ్మకం. తమను తాము ఆ దేవతలకు సమర్పించుకున్నప్పుడు, వారు రక్షణ కల్పించే తమ పూర్వీకుల దయామయ ఆత్మలేనని విశ్వసించేవారు. ఇప్పుడు, దక్కన్ ప్రాంతీయ దేవతల దైవతత్వాన్ని—ఒక్కో దేవతకు, లేదా అదే దేవతకు ఉన్న విభిన్న రూపాంతరాలను—పరిశీలిద్దాం.